Soạn văn - Nhớ rừng của Thế Lữ

08/11/2015 | 18134 | Thanh Tâm | Văn 8

Trả lời các câu hỏi trong đọc hiểu văn bản bài thơ : Nhớ rừng của Thế Lữ để các bạn tham khảo

 

TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI TRONG PHẦN ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN : 

Câu 1. Bài thơ được chia làm 5 đoạn. 


- Đoạn 1 và đoạn 4 : nói lên niềm uất hận của con hổ khi bị làm một thứ đồ chơi ngang với lũ gấu dở hơi , và cảnh tầm thường, tù túng, nhân tạo giả dối ở vườn bách thú.
- Đoạn 2 và 3 : hồi tưởng cảnh tượng tự do, phóng khoáng nơi núi rừng thời oanh liệt.
- Đoạn 5 : hoài niệm nơi núi rừng khi xưa với giấc mộng ngàn.

Câu 2. 

a) Cảnh tượng ở vườn bách thú là cảnh tượng rất tù túng, ngột ngạt.
- Đoạn 1 thể hiện tâm trạng chán ngán, căm hờn, uất ức của con hổ :
+ Căm hờn bị xếp cùng hàng với bọn gấu dở hơi, cặp báo vô tư lự.
+Khinh lũ người ngạo mạn ngẩn ngơ
+ Nó căm hờn sự tù tù túng, khinh ghét những kẻ tầm thường. Nó vượt ra khỏi tù hãm bằng trí tưởng tượng, sống mãi trong hồi ức oanh liệt đại ngàn.
- Đoạn 4 : cảnh tượng vườn bách thú dưới con mắt nó rất đáng khinh : cảnh là nhân tạo, giả dối, thấp kém, hiền lành, học đòi, không có chút gì mang dáng dấp của rừng núi hoang sơ. Điều quan trọng là tất cả những điều ấy “ không đời nào thay đổi” 
=>Gợi lên không khí xã hội đương thời. Thái độ ngao ngán, chán ghét cao độ với cảnh vườn bách thú cũng là thái độ của nhiều người, nhất là thanh niên thời đó với xã hội.

- Đoạn 2 : miêu tả cảnh núi rừng đại ngàn, cái gì cũng lớn lao, cao cả, phi thường : bóng cả, cây già, gió gào ngàn, nguồn hét núi. Chúa sơn lâm có vẻ đẹp vừa tinh tế vừa dũng mãnh, uy nghi, lại không kém phần mềm mại uyển chuyển. 
“ Với khi thét khúc trường ca dữ dội

Giữa chốn thảo hoa không tên không tuổi”.
- Đoạn 3 và 4 : miêu tả những cảnh đẹp của núi rừng và nổi bật trên cảnh vừa lộng lẫy, dữ dội, vừa hùng tráng, thơ mộng là hình ảnh con hổ - chúa sơn lâm như một vị đế vương đày quyền uy, tham vọng. Nó “ uống ánh trăng tan”, “ nghe tiếng chim ca”, “ngắm giang sơn”, nó muốn “ chiếm lấy bí mật” của vũ trụ. Đúng là một thời oanh liệt, huy hoàng.

b) Việc sử dụng từ ngữ, hình ảnh, giọng điệu trong đoạn 2 và 3 rất đặc biệt.
- Đoạn 2 gồm một loạt những từ ngữ chỉ sự cao cả, lớn lao, hoành tráng của núi rừng : bóng cả, cây già, gào, hét, thé. Trong khi đó, hình ảnh con hổ “ lượn tấm thân” thì khoan thai, chậm rãi, như “ sóng cuộn nhịp nhàng”. Sức mạnh của nó không được diễn tả bằng tiếng gầm, mà bằng ánh mắt dữ dội.
- Sang đoạn 3 : hàng loạt những điệp ngữ như một sự nuối tiếc, hoài niệm : nào đâu những, đâu những, đâu những, đâu những… Sau mỗi câu thơ có điệp ngữ này là một câu hỏi. Và kết thưc là câu hỏi thứ năm,vừa hỏi nhưng cũng là khẳng định : thời oanh liệt chỉ tồn tại trong quá khứ, trong hồi tưởng mà thôi. Những hình ảnh đó góp phần dựng lại một thời oanh liệt của chúa sơn lâm khi còn tự do.


c) Làm nổi bật sự tương phản, đối lập gay gắt giữa cảnh tượng vườn bách thú, nơi cầm tù, tầm thường, tù đọng với đại ngàn tự do, phóng khoáng, hoành tráng, bí hiểm… nhà thơ đã thể hiện tâm trạng chán ngắt, khinh ghét, căm thù cũi sắt, căm thù tầm thường, đơn điệu, buồn chán, luôn hoài niệm về quá khứ huy hoàng của con hổ. Tâm sự của con hổ cũng chính là tâm sự của người dân mất nước khi đó. Họ cảm thấy nhục nhằn tù hãm, họ cảm thấy nhớ tiếc thời oanh liệt của cha ông với chiến công chống giặc ngoại xâm.

Câu 3. 
Tác giả mượn lời con hổ ở vườn bách thú là rất thích hợp. Vì vừa thể hiện được thái độ chán ngán với thực tại tù túng, tầm thường giả dối, vừa thể hiện được khát vọng tự do, khát vọng đạt tới sự cao cả, phi thường.
Bản thân con hổ bị nhốt trong cũi là một biểu tượng của sự giam cầm, mất tự do, đồng thời thể hiện sự sa cơ, chiến bại, mang tâm sự u uát, không bao giờ thỏa hiệp với thực tại.
Mượn lời con hổ, tác giả dễ dàng tránh được sự kiểm duyệt ngặt nghèo của thực dân khi đó.

Câu 4. 
Nhà phê bình Hoài Thanh đã ca ngợi Thế Lữ “ như một viên tướng điều khiển quân đội Việt ngữ bằng những mệnh lệnh không thể cưỡng được”. Điều này nói lên nghệ thuật sử dụng từ ngữ điêu luyện, đạt đến trình độ chính xác cao. Chỉ riêng về âm thanh rừng núi, Thế Lữ cho ta nghe thấy “ tiếng gió gào ngàn”, “ giọng nguồn hét núi”, “ thét khúc trường ca dữ dội”. Bên trên đã nói đến những ngôn ngữ tạo ra nuối tiếc quá khứ mãnh liệt ( nào đâu, đâu những). Cũng có thể thấy câu thơ Thế Lữ miêu tả dáng hiên ngang, hùng dũng, mềm mại của chúa sơn lâm : 
“ Ta bước chân lên…
..
…lá gai, cỏ sắc.”
Có sự nhịp nhàng, cân đối,gợi hình ảnh con hổ khoan thai, mềm mại với bước chân chậm rãi, thật tài tình.
Hai câu thơ : Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng được viế ngắt nhịp như nhau, có cấu tạo ngữ pháp giống nhau, như mô phỏng sự đơn điệu, tầm thường của cảnh vật.